Dynamiczna korekcja skoliozy (VBT/ASC)

Młodzieńcza skolioza idiopatyczna: co trzeba ocenić?

Skolioza idiopatyczna to trójwymiarowe skrzywienie kręgosłupa z rotacją kręgów, którego przyczyny nie wiąże się z konkretną ustaloną chorobą. Może objawiać się nierówną wysokością barków, asymetrią talii lub uwypukleniem łopatki albo żeber po jednej stronie.

Przebieg deformacji jest różny. Szczególnie ważna jest ocena ryzyka narastania skrzywienia w okresie szybkiego wzrostu. Wymaga to badania lekarskiego, zdjęć RTG na stojąco i informacji o wcześniejszych zmianach.^[1]

Celem konsultacji jest ustalenie następnego kroku: obserwacji, leczenia gorsetowego albo planowania korekcji operacyjnej.

VBT i ASC: jak działa dynamiczna korekcja

W trzonach kręgów umieszcza się elementy mocujące i łączy je elastycznym cięgnem. Jego napięcie pomaga zmienić kształt skrzywienia. Konstrukcja ma zachować ruchomość objętych nią segmentów bez planowanego zrostu kostnego.

VBT opracowano jako metodę modulacji wzrostu. Wskazań u rosnących dzieci nie można automatycznie przenosić na wszystkich pacjentów, którzy zakończyli wzrost.^[3] W mojej praktyce rozważam ASC u starannie wybranych nastolatków i osób dorosłych.

Więcej o ASC na mojej stronie

Kto może kwalifikować się do operacji bez spondylodezy?

Planowanie zaczyna się od analizy całego kręgosłupa, a nie tylko największego łuku. Oceniamy:

• Typ i wielkość skrzywienia: kąt Cobba, rotację i profil strzałkowy.
• Elastyczność: w jakim stopniu skrzywienie zmienia się na specjalnych zdjęciach.
• Pozostały potencjał wzrostu: dojrzałość szkieletową, która wpływa na dalszą korekcję.
• Balans i stan segmentów: ustawienie tułowia, krążki międzykręgowe, jakość kości i wcześniejsze zabiegi.
• Przebieg i dotychczasowe leczenie: zmiany skrzywienia w czasie, stosowanie gorsetu i wyniki obserwacji.

Operacja zachowująca ruchomość wymaga starannej kwalifikacji. Przy systemach VBT u rosnących dzieci ocenia się między innymi postęp skrzywienia oraz wynik lub tolerancję leczenia gorsetowego.^[4]

Ruchomość po korekcji: co omawiamy przed operacją

Zachowanie zdolności ruchu jest jednym z głównych celów podejścia dynamicznego. Oczekiwana ruchomość i korekcja kształtu zależą od typu skrzywienia, poziomów operacji i stanu kręgosłupa.

Przed wyborem metody omawiamy też możliwość nadmiernej korekcji, uszkodzenia cięgna, utraty części korekcji lub konieczności operacji rewizyjnej. Badania kontrolne pozostają potrzebne również po dobrym początkowym wyniku.^[3][4]

Kiedy omawiamy korekcję ze spondylodezą

Przy deformacjach, w których konstrukcja z cięgnem nie spełnia celów leczenia, rozważa się korekcję ze sztywną stabilizacją i spondylodezą. Śruby i pręty utrzymują kręgosłup w zaplanowanej pozycji, a materiał do przeszczepu kostnego wspomaga zrost.

W obszarze objętym zrostem ruchomość jest ograniczona. Planowanie musi określić potrzebne poziomy i zachować funkcję segmentów nieobjętych zrostem. Operacja ta może zapewnić trwałą korekcję i umożliwić powrót do aktywnego życia zgodnie z uzgodnionym planem powrotu do sprawności.^[5]

Decyzja o operacji nie opiera się na pojedynczym kącie Cobba. Uwzględnia się kształt skrzywienia, ryzyko postępu, wzrost, oczekiwaną korzyść i ryzyko operacji.

Dynamiczna korekcja i spondylodeza: przegląd możliwości operacyjnych

Obserwacja i leczenie gorsetowe w okresie wzrostu

Część nastolatków wymaga obserwacji z badaniami lekarskimi i obrazami kontrolnymi według indywidualnego harmonogramu. Przy odpowiednich skrzywieniach u pacjentów, którzy nadal rosną, stosuje się gorset, aby zmniejszyć ryzyko postępu.

Badanie BrAIST wykazało korzyści z leczenia gorsetowego u wybranych nastolatków z wysokim ryzykiem narastania skrzywienia. Wynik wiązał się z przestrzeganiem harmonogramu noszenia; nie gwarantuje to całkowitego wyprostowania.^[6]

Ćwiczenia specyficzne dla skoliozy mogą uzupełniać plan leczenia. Potrzeba gorsetu, jego rodzaj i harmonogram noszenia zależą od wzrostu oraz cech deformacji.^[2]

Więcej o gorsetach, ćwiczeniach i obserwacji w skoliozie

Jakie obrazy przesłać przed konsultacją

1. Posiadane zdjęcia RTG całego kręgosłupa w pozycji stojącej w projekcji przedniej i bocznej. Dołącz opisy i daty.
2. Wcześniejsze obrazy do oceny zmian skrzywienia oraz posiadane zdjęcia w skłonach bocznych, jeśli są dostępne.
3. Wiek, historia wzrostu i wcześniejsze leczenie: gorset, harmonogram noszenia, ćwiczenia i wcześniejsze konsultacje.
4. Inne posiadane badania: pełne serie MRI/TK w formacie DICOM i wypisy pooperacyjne.

Dodatkowe zdjęcia oceniające elastyczność, MRI lub TK zleca się w określonym celu. Przed pierwszym kontaktem nie trzeba samodzielnie wykonywać wszystkich badań.^[1][5]

Wstępna ocena badań przez profesora jest bezpłatna.

Jak przesłać posiadane TK/MR w DICOM · Konsultacja w Kijowie: kontakt i zapisy

Archiwalne przykłady korekcji skoliozy

Galeria pokazuje różne rodzaje korekcji z użyciem implantów z poprzedniej wersji strony. Poszczególne obrazy i fotografie pomagają omówić zmiany kształtu; metodę i oczekiwany wynik w Twoim przypadku określa indywidualny plan.

Od operacji do aktywnego życia

Z wyprzedzeniem ustalamy leczenie bólu, stopniowe uruchamianie i terminy kontroli. Powrót do szkoły, pracy, treningów i sportów kontaktowych zależy od wybranej operacji i przebiegu rekonwalescencji.

Możliwość ruchu po korekcji dynamicznej nie oznacza natychmiastowej zgody na każdą aktywność. Pacjent otrzymuje konkretny plan aktywności, a badania kontrolne pomagają ocenić konstrukcję i korekcję.^[3][5]

Pytania o VBT/ASC w skoliozie idiopatycznej

Czym VBT różni się od ASC?

Obie metody wykorzystują elastyczną linkę. VBT wiąże się z korekcją przez dalszy wzrost dziecka, ASC akcentuje korekcję podczas operacji. Pozostały wzrost jest ważny przy wyborze.

Czy elastyczny łuk na pewno kwalifikuje się do korekcji dynamicznej?

Elastyczność jest ważnym kryterium. Oceniamy również typ łuku, profil strzałkowy, wzrost, stan segmentów, równowagę i wcześniejsze leczenie.

Czy każdy nastolatek ze skoliozą wymaga operacji?

Nie. U części wystarczą obserwacja lub gorset w okresie wzrostu. Operację omawiamy na podstawie łącznej oceny wskazań i przebiegu deformacji.

Czy ASC można rozważyć po zakończeniu wzrastania?

Taką możliwość ocenia się oddzielnie u starannie wybranych pacjentów. Wskazania do VBT modulującego wzrost nie zastępują indywidualnego planowania ASC.